ISO/IEC 17065 nedir?

Temel tanım

Standart neyi belgelendirir, neyi düzenler?

ISO/IEC 17065, ürün, proses ve hizmet belgelendirmesi yapan kuruluşların uyması gereken şartları belirleyen uluslararası standarttır. Türkiye’de TS EN ISO/IEC 17065 olarak uygulanır; bu alanda akreditasyon hizmeti Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) Belgelendirme Akreditasyon Başkanlığı tarafından verilir.

ISO/IEC 17065 bir ürünü doğrudan belgelendirmez; ürünü, prosesi veya hizmeti belgelendiren kuruluşun nasıl çalışması gerektiğini tanımlar. Amaç, belgelendirme kararlarının tarafsız, yetkin ve tutarlı biçimde verilmesi; böylece belgeye güvenen alıcıların, otoritelerin ve tüketicilerin bu güveni temellendirebilmesidir.

Güncel baskı ISO/IEC 17065:2012’dir. Eylül 2012’de yayımlanmış, daha önce kullanılan ISO/IEC Guide 65:1996’nın yerini almış ve ISO’nun 2024 sistematik gözden geçirmesinde geçerliliği teyit edilmiştir. Standart, ISO’nun uygunluk değerlendirme komitesi ISO/CASCO tarafından yönetilir.

Yapı

Standardın ana bölümleri

4 · Genel şartlar

Hukuki ve sözleşmeye dayalı konular, tarafsızlığın yönetimi, sorumluluk ve finansman, ayrım gözetmeme, gizlilik ve kamuya açık bilgiler.

5 · Yapısal şartlar

Organizasyon yapısı, üst yönetim ve tarafsızlığı korumaya yönelik mekanizma.

6 · Kaynak şartları

Personelin yetkinliği ve değerlendirme için kullanılan iç ve dış kaynaklar.

7 · Süreç şartları

Başvuru ve başvurunun incelenmesi, değerlendirme, gözden geçirme, belgelendirme kararı, belgelendirme dokümanları, belgelendirilmiş ürünler listesi, gözetim, değişiklikler, askıya alma ve geri çekme, kayıtlar, şikâyet ve itirazlar.

8 · Yönetim sistemi

Dokümantasyon, kayıtların kontrolü, iç tetkik, yönetimin gözden geçirmesi, düzeltici ve önleyici faaliyetler.

Bölüm başlıkları özet niteliğindedir; bağlayıcı metin standardın kendisidir. Standart ISO ve TSE üzerinden satın alınabilir.

Belgelendirme programı

Neden tek başına yeterli değil?

ISO/IEC 17065 kuruluşun nasıl çalışacağını tanımlar; neyin, hangi kurala göre belgelendirileceğini ise belgelendirme programı belirler. Programın sahibi bir kamu otoritesi (örneğin Tarım ve Orman Bakanlığı, Avrupa Komisyonu, USDA) veya özel bir program sahibi (örneğin GLOBALG.A.P.) olabilir. ISO/IEC 17067, ürün belgelendirmesinin temel kavramlarını ve program yapısını açıklayan tamamlayıcı dokümandır.

Programların akreditasyon ve onay yolları aynı değildir. Örneğin USDA/NOP kendi akreditasyon sistemini, Organic JAS ise MAFF kayıt sistemini kullanır. İlgili kapsam ve program koşulları birlikte ele alınmalıdır. Programların ayrıntılı karşılaştırması için program merkezi karşılaştırma tablosuna bakabilirsiniz.

• TR-ORGTürkiye Organik Tarım
• EU-ORGEU Organic
• GG-IFAGLOBALG.A.P. IFA

Karşılaştırma

İlgili standartlardan farkı

• ISO/IEC 17065 — ürün, proses ve hizmet belgelendirmesi yapan kuruluşlar.
• ISO/IEC 17020 — kontrol (inspection) faaliyeti yürüten kuruluşlar; belirli bir ürün, proses veya tesisin incelenerek uygunluğunun belirlenmesine odaklanır.
• ISO/IEC 17021-1 — ISO 9001 gibi yönetim sistemlerini belgelendiren kuruluşlar.
• ISO/IEC 17024 — kişileri (personeli) belgelendiren kuruluşlar.
• ISO/IEC 17025 — deney ve kalibrasyon laboratuvarları.

Güncel gelişme

Yeni baskı hazırlanıyor

ISO/IEC 17065’in ikinci baskısı (ISO/IEC FDIS 17065), ISO kayıtlarına göre 4 Ağustos 2026’dan bu yana nihai taslak oylama aşamasındadır ve 25 Eylül 2026 itibarıyla henüz yayımlanmamıştır. Yayımlandığında 2012 baskısının yerini alacak; geçiş süreleri akreditasyon kuruluşlarınca duyurulacaktır.

VORCETT

VORCETT ve ISO/IEC 17065

VORCETT, kurumsal ve teknik altyapısını TS EN ISO/IEC 17065 doğrultusunda hazırlamaktadır. VORCETT şu anda akredite bir kuruluş değildir; akreditasyon ve program bazlı yetki/tanınma süreçleri tamamlanmadan belgelendirme hizmeti sunulmaz.